Info Panel
You are here:   Home  /  Penningen  /  1676: De dood van De Ruyter
  • 1676_back
  • 1676_front

1676: De dood van De Ruyter

De Republiek was eind 1673 zo goed als bevrijd, maar het lidmaatschap van de Haagse Alliantie betekende wel dat Nederland moest doorvechten tot alle bondgenoten tegen Frankrijk genoegdoening hadden verkregen. Willem III en het Staatse leger vochten vanaf 1673 dus buiten de Nederlandse grenzen en voor de verlanglijstjes van de leden van de Alliantie: de keizer in Wenen, de hertog van Savoye, verschillende Duitse vorsten en de koning van Spanje. Al deze partijen hadden namelijk land en invloed aan Lodewijk XIV moeten afstaan en wilden die terugwinnen.

Om Spanje te helpen raakte Michiel de Ruyter verzeild in het Mediterrane avontuur dat zijn laatste zeeslagen zou inluiden. De Fransen hadden een opstand helpen ontstaan op in Messina op Sicilië, dat toebehoorde aan het onder Spanje vallende koninkrijk Napels. De Ruyters eskader was te licht om veel hulp te kunnen bieden in de navale confrontaties die het tegemoet ging en de luitenant-admiraal was daarvan goed op de hoogte. Hij kon slechts hopen op een substantieel aandeel van de Spaanse vloot, maar die viel ook bitter tegen. In januari 1676 stuitte het gecombineerde vlootje op de Franse admiraal Duquesne en vocht het de onbesliste zeeslag bij Stromboli uit. In april datzelfde jaar botsten beide vloten opnieuw op elkaar, en in de bloedige schotenwisseling van deze slag bij Agosta werd De Ruyter door een kanonskogel in beide benen geraakt. Ondanks een snelle amputatie ontwikkelde zich wondkoorts en overleed hij kort daarna.

Met De Ruyter stierf niet alleen een briljant zeeman en buitengewoon geliefde leider van mensen, ook een tijdperk kwam ten einde. De Ruyter was de laatste van de grote zeehelden, na hem zou de Nederlandse vloot nooit meer zovaak zegevierend  uit de strijd komen – de nadruk was onder Willem III komen te liggen op landoorlog; de maritieme strijd had niet langer, zoals onder De Witt het geval was geweest, de prioriteit. Het was alsof de tijdgenoten wisten dat het afscheid van De Ruyter groter was dan van slechts een aimabele en succesvolle persoon. Zijn begrafenisstoet had de lengte die een internationaal staatsman niet zou misstaan. Het pronkgraf in de Nieuwe Kerk stelde alle graven van voorgaande zeehelden in de schaduw; het zou tevens het laatste pronkgraf voor admiraals te zijn want na De Ruyter werd de traditie niet langer voortgezet. Deze penning moeten we dan ook zien als het huldeblijk van een natie in diepe rouw.

Rond zijn borstbeeld, gehuld in het spreekwoordelijke harnas waarin hij stierf, lezen we: MICHIEL DE RUYTER, PROVINCIARUM CONFOEDERATarum BELGICarum ARCHITHALASSUS; DUX ET EQUES, Michiel de Ruyter, admiraal der Verenigde Nederlandse Provinciën, hertog en ridder. Het strijdtafereel laat een hevig gevecht zien, met kruitdampen die opwervelen tot aan de hemel. Duidelijk zichtbaar zijn de kanonsgaten in de zeilen. In dit tafereel, tezamen met het summiere onderschrift worden al De Ruyters overwinningen en zijn dood samengebracht tot één meesterwerk: PUGNANDO, al strijdende.

  1676  /  Penningen  /  Last Updated november 19, 2018 by Ruurt Hazewinkel  /